Σοβαρά εμπόδια, δομικές αδυναμίες και σημαντικά κενά στην προστασία των κακοποιημένων γυναικών καταγράφουν τα ευρήματα έρευνας για την εφαρμογή των πολιτικών κατά της έμφυλης βίας στις Περιφέρειες Αττικής, Δυτικής Ελλάδας και Ιονίων Νήσων. Η χαρτογράφηση των τοπικών και περιφερειακών φορέων αναδεικνύει την τεράστια απόσταση ανάμεσα στο θεσμικό πλαίσιο και την καθημερινή πραγματικότητα που αντιμετωπίζουν οι επιζώσες.
Ανεπάρκεια υποδομών και έλλειψη πόρων
Παρά τις επιμέρους νομοθετικές παρεμβάσεις των τελευταίων ετών, η επιχειρησιακή δυνατότητα του κρατικού μηχανισμού παραμένει καθηλωμένη. Ενδεικτικό της κατάστασης είναι ότι σε ολόκληρη την ελληνική επικράτεια λειτουργούν μόλις 20 καταφύγια φιλοξενίας με περίπου 450 διαθέσιμες κλίνες, αριθμός που υπολείπεται δραματικά των πραγματικών κοινωνικών αναγκών.
Στην Περιφέρεια Αττικής, το 37% των συμμετεχόντων φορέων επισημαίνει πως κρίσιμες εθνικές πολιτικές δεν φτάνουν ποτέ στο στάδιο της τοπικής εφαρμογής. Παράλληλα, μόλις το 7% των υπηρεσιών δηλώνει ότι διαθέτει επαρκείς οικονομικούς και υλικοτεχνικούς πόρους, γεγονός που σημαίνει ότι η λειτουργία των περισσότερων δομών βασίζεται στην υπερεργασία και το προσωπικό φιλότιμο των εργαζομένων.
Κοινά προβλήματα σε αστικά κέντρα και περιφέρεια
Η κατάσταση στη Δυτική Ελλάδα και στα Ιόνια Νησιά αναδεικνύει αντίστοιχες παθογένειες, με κυριότερη την έλλειψη θεσμοθετημένου μηχανισμού συντονισμού. Η συνεργασία μεταξύ των υπηρεσιών επαφίεται συχνά στην ατομική πρωτοβουλία, ενώ η υποστελέχωση και οι επισφαλείς συμβάσεις εργασίας του προσωπικού δυσχεραίνουν τη συνεχή και ολιστική υποστήριξη των θυμάτων.
Τα βασικότερα αιτήματα των φορέων για την αναβάθμιση του δικτύου περιλαμβάνουν:
- Γεωγραφική επέκταση δομών: Δημιουργία συμβουλευτικών κέντρων και ξενώνων σε κάθε κεντρικό δήμο.
- Απλοποίηση εισαγωγής: Ταχύτερες διαδικασίες άμεσης φιλοξενίας μητέρων μαζί με τα τέκνα τους.
- Οικονομική υποστήριξη: Παροχή επιδομάτων στέγασης και εργασιακής ένταξης για την αυτονόμηση των επιζωσών.
- Νομική και ψυχολογική αρωγή: Καθιέρωση δωρεάν νομικής εκπροσώπησης και δημιουργία Μητρώου Δικαστικών Διερμηνέων για ευάλωτες ομάδες.
Νομοθετικά κενά και ανάγκη μεταρρυθμίσεων
Στο πεδίο της Δικαιοσύνης, καταγράφεται καθυστέρηση στη λήψη αποτελεσματικών προστατευτικών μέτρων, αφήνοντας τα θύματα εκτεθειμένα μέχρι την εκδίκαση των υποθέσεων. Παράλληλα, τονίζεται η ανάγκη θεσμοθέτησης ειδικών δικαστηρίων για υποθέσεις έμφυλης βίας, η αυστηροποίηση των ποινών, καθώς και η ρητή νομική αναγνώριση του όρου «γυναικοκτονία».
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται, τέλος, στην ανάγκη επικαιροποίησης της νομοθεσίας για μορφές κακοποίησης όπως η οικονομική βία, η ψηφιακή παρενόχληση (cyberstalking) και η μη συναινετική κοινοποίηση προσωπικού υλικού, αλλά και στη λήψη μέτρων για γυναίκες με αναπηρία, μετανάστριες και άτομα που αντιμετωπίζουν προβλήματα ψυχικής υγείας.

