Σε ένα εξαιρετικά τεταμένο πολιτικό και κοινωνικό σκηνικό, το ισπανικό κοινοβούλιο προχώρησε στην έγκριση νομοθετικών ρυθμίσεων για την προστασία της στέγασης, έπειτα από μια μαζική γενική απεργία που παρέλυσε τη χώρα. Οι νέες παρεμβάσεις στοχεύουν στην αναχαίτιση των εξώσεων και στον έλεγχο των πιέσεων στην αγορά ακινήτων, αν και το μέλλον τους παραμένει αβέβαιο ενόψει των πρόωρων εκλογών.
Το κοινωνικό κύμα διαμαρτυρίας και η τραγωδία της Μαδρίτης
Η ένταση γύρω από το στεγαστικό ζήτημα κλιμακώθηκε ραγδαία από τον Σεπτέμβριο, όταν μεγάλες πορείες διαμαρτυρίας πραγματοποιήθηκαν σε μεγάλες ισπανικές πόλεις, με αποκορύφωμα τη δημιουργία καταυλισμού διαμαρτυρίας στην εμβληματική πλατεία Πουέρτα ντελ Σολ της Μαδρίτης. Καταλύτης των κινητοποιήσεων υπήρξε η υπόθεση έξωσης της 87χρονης Μαρία ντελ Κάρμεν Αμπασκάλ, ο θάνατος της οποίας λίγο αργότερα προκάλεσε εθνικό σοκ και γενικευμένη κατακραυγή.
Υπό την πίεση των γεγονότων, η κυβέρνηση μειοψηφίας του σοσιαλδημοκράτη πρωθυπουργού Πέδρο Σάντσεθ επιχείρησε να νομοθετήσει αυξημένη προστασία για τους ενοικιαστές και αυτόματη ανανέωση των μισθώσεων. Η αρχική απόρριψη των μέτρων από τη Βουλή οδήγησε τον πρωθυπουργό στην προκήρυξη πρόωρων εθνικών εκλογών και τα συνδικάτα στην πρώτη γενική απεργία εδώ και 14 χρόνια, με εκατοντάδες χιλιάδες πολίτες να πλημμυρίζουν τους δρόμους ενάντια στην ακρίβεια και την έκρηξη των ενοικίων.
Η ψηφοφορία και τα μέτρα που εγκρίθηκαν
Μετά τις μαζικές κινητοποιήσεις, η κυβέρνηση επανέφερε τις ρυθμίσεις σε μικρότερο κοινοβουλευτικό σώμα. Το πρώτο διάταγμα υπερψηφίστηκε οριακά με 35 ψήφους υπέρ έναντι 34 κατά. Μεταξύ άλλων, προβλέπει:
- Επέκταση της προστασίας από εξώσεις για πολίτες που τεκμηριωμένα βρίσκονται σε καθεστώς κοινωνικής ή οικονομικής ευαλωτότητας, στην περίπτωση που οι τοπικές αρχές αδυνατούν να τους εξασφαλίσουν εναλλακτική στέγη.
Ωστόσο, μια δεύτερη ρύθμιση που στόχευε στον περιορισμό της κερδοσκοπίας –απαγορεύοντας σε εταιρικά σχήματα και επενδυτικά funds να αγοράζουν ακίνητα σε τιμή χαμηλότερη από το 70% της εμπορικής τους αξίας– καταψηφίστηκε με 35 ψήφους κατά έναντι 34 υπέρ, καθώς το βασκικό κεντροδεξιό κόμμα συντάχθηκε με το συντηρητικό μπλοκ, προβάλλοντας τον φόβο απόσυρσης ακινήτων από τη μίσθωση.
Πολιτικό μέτωπο και απειλή κατάργησης
Το πολιτικό ρήγμα παραμένει βαθύ. Το συντηρητικό «Λαϊκό Κόμμα» (Partido Popular), το οποίο προηγείται στις δημοσκοπήσεις, έχει ξεκαθαρίσει ότι σε περίπτωση εκλογικής νίκης θα ακυρώσει άμεσα τα κυβερνητικά μέτρα, υποστηρίζοντας ότι τέτοιοι περιορισμοί αποσταθεροποιούν την αγορά, και αντιπροτείνει την ενίσχυση της οικοδομικής δραστηριότητας.
Παράλληλα, τόσο το Λαϊκό Κόμμα όσο και ο ακροδεξιός σχηματισμός VOX, που διατηρούν προοπτική μετεκλογικής συνεργασίας, εξαπέλυσαν δριμεία επίθεση κατά των συνδικάτων, χαρακτηρίζοντας τις απεργιακές κινητοποιήσεις κομματικά υποκινούμενες. Το ζήτημα της στέγης αναδεικνύεται πλέον στο κεντρικότερο διακύβευμα της επικείμενης εκλογικής αναμέτρησης στην Ισπανία.

