Τους παραλληλισμούς ανάμεσα στο αποτέλεσμα των εκλογών στις Ηνωμένες Πολιτείες και στο εγχώριο πολιτικό τοπίο αναλύει σε παρέμβασή του ο πρώην υπουργός Κοσμάς Σφυρίου, επισημαίνοντας ότι το κύμα δυσαρέσκειας που οδήγησε στην ήττα του Ρεπουμπλικανικού κόμματος εδράζεται σε ζητήματα που απασχολούν έντονα και την ελληνική κοινωνία.
Σύμφωνα με την εκτίμηση του κ. Σφυρίου, η εκλογική αποδοκιμασία στις ΗΠΑ προήλθε κατά κύριο λόγο από τη διάψευση προσδοκιών, τη γεωπολιτική αστάθεια, την άνοδο του κόστους ζωής και των καυσίμων, καθώς και από σειρά οικονομικών σκανδάλων. Μεταφέροντας το πλαίσιο αυτό στα ελληνικά δεδομένα, υπογραμμίζει πως, παρότι η χώρα μας δεν συμμετέχει ενεργά σε πολεμικές συγκρούσεις, βιώνει δυσανάλογα βαριές επιπτώσεις, τις οποίες αποδίδει σε στρεβλώσεις της αγοράς και σε ελλείμματα ελέγχου.
Η απόκλιση του πληθωρισμού και η έμμεση φορολογία
Όπως σημειώνει, ο πληθωρισμός στην Ελλάδα κατέγραψε άνοδο στο 5,6%, όταν ο μέσος όρος στην Ευρωζώνη κυμάνθηκε στο 4,0%, στις χώρες του G7 στο 3,1% και στις ΗΠΑ στο 3,6%. Υπό αυτό το πρίσμα, ο ισχυρισμός ότι η ακρίβεια είναι αμιγώς «εισαγόμενη» χαρακτηρίζεται μερικός, καθώς καταγγέλλεται η ανεξέλεγκτη δράση ολιγοπωλιακών πρακτικών και καρτέλ στην ελληνική αγορά.
Ιδιαίτερη κριτική ασκείται στη διατήρηση των υψηλών συντελεστών έμμεσης φορολογίας. Συγκεκριμένα, αναφέρονται τα εξής συγκριτικά στοιχεία:
- Φόρος Προστιθέμενης Αξίας: Ο βασικός συντελεστής στην Ελλάδα παραμένει στο 24%, έναντι μέσου όρου 21% στην υπόλοιπη Ευρωζώνη.
- Ειδικός Φόρος Κατανάλωσης στη βενζίνη: Ανέρχεται στα 70 λεπτά ανά λίτρο στην Ελλάδα, έναντι 36 λεπτών του ευρωπαϊκού μέσου όρου.
- Ειδικός Φόρος Κατανάλωσης στο diesel: Διαμορφώνεται στα 41 λεπτά ανά λίτρο, όταν στις υπόλοιπες χώρες της Ευρωζώνης κινείται στα 33 λεπτά.
Ο κ. Σφυρίου υπογραμμίζει ότι σειρά ευρωπαϊκών κρατών —όπως η Γερμανία, η Ισπανία, η Κύπρος, η Ολλανδία, το Βέλγιο και η Πολωνία— προχώρησαν σε παρεμβάσεις μείωσης του ΦΠΑ ή των ειδικών φόρων στα καύσιμα για να αναχαιτίσουν το κύμα ακρίβειας, πρακτική που δεν υιοθετήθηκε σε ευρεία κλίμακα από την ελληνική πλευρά.
Η συμμετοχή στις κάλπες ως παράγοντας ανατροπής
Στο πεδίο των πολιτικών συσχετισμών, εκτιμάται ότι η συσσωρευμένη κοινωνική πίεση από το κόστος διαβίωσης και τα πολιτικά ζητήματα θα αποτυπωθεί στην επόμενη εθνική κάλπη. Παράλληλα, αναδεικνύεται η σημασία της εκλογικής συμμετοχής ως του βασικού καταλύτη για οποιαδήποτε πολιτική διαφοροποίηση.
Υπενθυμίζεται ότι στις εθνικές εκλογές του Ιουνίου 2023, η αποχή άγγιξε το 46,3%, γεγονός που επέτρεψε τον σχηματισμό κυβέρνησης με απόλυτη πλειοψηφία βασισμένη στο 21,5% του συνόλου των εγγεγραμμένων ψηφοφόρων. Κατά την εκτίμηση του πρώην υπουργού, εφόσον η συμμετοχή επιστρέψει στα ιστορικά επίπεδα άνω του 70% —όπως καταγράφεται διαχρονικά σε αρκετές διεθνείς αναμετρήσεις— οι συσχετισμοί δυνάμεων θα μεταβληθούν δραστικά, ανοίγοντας τον δρόμο για ουσιαστική αλλαγή πολιτικής κατεύθυνσης στη χώρα.

