ΚΑΙΡΟΣ ΑΙΓΑΙΟΥ · ΠΡΟΓΝΩΣΗ
FREE PRESS OF AEGEAN
⌕
ΚΛΙΜΑΤΙΚΉ ΚΡΊΣΗ & ΝΕΡΌ

Καμπανάκι για τους υδροφόρους ορίζοντες σε Ρόδο και Δωδεκάνησα: Τι καταγράφει η έκθεση της ΕΑΓΜΕ

Η αυξημένη ζήτηση λόγω τουρισμού, οι κίνδυνοι υφαλμύρινσης και η ξηρασία δοκιμάζουν τα υπόγεια υδατικά αποθέματα των νησιών.

ΚΟΙΝΟΠΟΙΗΣΗ
Καμπανάκι για τους υδροφόρους ορίζοντες σε Ρόδο και Δωδεκάνησα: Τι καταγράφει η έκθεση της ΕΑΓΜΕ
FREE PRESS OF AEGEAN · ΚΛΙΜΑΤΙΚΉ ΚΡΊΣΗ & ΝΕΡΌ
ΒΑΣΙΚΑ ΣΗΜΕΙΑ
  • Η επιστημονική αποτύπωση από το Εθνικό Δίκτυο Παρακολούθησης Υπόγειων Νερών αποκαλύπτει σοβαρές πιέσεις στους υδροφορείς της Δωδεκανήσου, καταγράφοντας κρίσιμα δεδομένα για την ποιοτική και ποσοτική τους κατάσταση.
  • Στη Ρόδο και σε άλλα αναπτυγμένα νησιά καταγράφεται αυξημένος κίνδυνος θαλάσσιας διείσδυσης, καθώς οι υπεραντλήσεις για ύδρευση και άρδευση συνδυάζονται με φυσικά γεωλογικά φαινόμενα και θαλάσσια αερολύματα.
  • Τα μικρότερα νησιά και οι περιοχές με έντονο ανάγλυφο πλήττονται άμεσα από την παρατεταμένη ανομβρία, καθιστώντας αναγκαία την άμεση υιοθέτηση ενός ολοκληρωμένου σχεδίου βιώσιμης διαχείρισης των υδάτινων πόρων.

Ηχητικό Δελτίο Free Press

✨ Ελληνικά

Σύνοψη ρεπορτάζ (~53 δευτερόλεπτα) • Φυσική ροή ανάγνωσης

Στο επίκεντρο συστηματικών επιστημονικών ελέγχων βρίσκονται οι υδροφόροι ορίζοντες της Δωδεκανήσου, καθώς η κλιματική αλλαγή, η τουριστική ανάπτυξη και οι ανάγκες της γεωργίας δοκιμάζουν καθημερινά την αντοχή των φυσικών αποθεμάτων. Η ετήσια αποτίμηση του Εθνικού Δικτύου Παρακολούθησης Υπόγειων Νερών (ΔΙ.Π.Υ.ΝΕ.), υπό την εποπτεία της Ελληνικής Αρχής Γεωμεταλλευτικών και Μεταλλευτικών Ερευνών (ΕΑΓΜΕ), αποτυπώνει την πραγματική εικόνα των υπόγειων υδάτων στη νησιωτική περιοχή.

Το πανελλαδικό δίκτυο και ο όγκος των δεδομένων

Σε ολόκληρη την ελληνική επικράτεια, το δίκτυο παρακολούθησης περιλαμβάνει 2.074 σταθμούς μέτρησης ποσοτικών και ποιοτικών παραμέτρων. Στο πλαίσιο των ερευνών διενεργήθηκαν 4.200 μετρήσεις πεδίου για την ποσότητα, 4.850 φυσικοχημικές μετρήσεις και αναλυτικές εργαστηριακές εξετάσεις για συγκεντρώσεις ιόντων, βαρέων μετάλλων, φυτοφαρμάκων και οργανικών ενώσεων. Τα ευρήματα σκιαγραφούν το εύρος των πιέσεων που δέχονται οι φυσικοί ταμιευτήρες, ειδικά σε ζώνες με υψηλή κατανάλωση και χαμηλή τροφοδοσία.

Όπως επισημαίνουν οι ειδικοί της Αρχής, στα νησιά του Νοτίου Αιγαίου η υπέρβαση ορισμένων ποιοτικών ορίων –όπως τα χλωριόντα– δεν συνδέεται αποκλειστικά με τις ανθρώπινες δραστηριότητες και την υπεράντληση. Αντιθέτως, σημαντικό ρόλο διαδραματίζουν η γεωλογική σύσταση των πετρωμάτων και η μεταφορά θαλάσσιων αερολυμάτων, φαινόμενα που εντείνουν τη φυσική επιβάρυνση των παράκτιων συστημάτων.

Η κατάσταση ανά νησί στη Δωδεκάνησο

Η ανάλυση των επιμέρους δεδομένων σκιαγραφεί διαφορετικά επίπεδα τρωτότητας και προκλήσεων σε κάθε νησί του νομού:

  • Ρόδος: Ως το μεγαλύτερο πληθυσμιακό και τουριστικό κέντρο, υφίσταται έντονες πιέσεις από τη λειτουργία των ξενοδοχειακών μονάδων και την αγροτική παραγωγή. Ο κίνδυνος θαλάσσιας διείσδυσης (υφαλμύρινσης) στις παράκτιες περιοχές παραμένει υψηλός, γεγονός που καθιστά επιβεβλημένη τη συνεχή παρακολούθηση και την εξοικονόμηση πόρων.
  • Κως: Οι εκτεταμένες γεωργικές καλλιέργειες προκαλούν τοπικές επιβαρύνσεις νιτρορύπανσης, ενώ κατά τη θερινή τουριστική περίοδο τα διαθέσιμα υδατικά αποθέματα πιέζονται στα όριά τους.
  • Κάρπαθος: Το ορεινό ανάγλυφο και η περιορισμένη χωρητικότητα αποθήκευσης καθιστούν τις πηγές και τις γεωτρήσεις εξαιρετικά ευάλωτες στην ανομβρία, με άμεσες διακυμάνσεις στη στάθμη των υδάτων.
  • Κάλυμνος: Τα αποθέματα είναι περιορισμένα και εξαρτώνται άμεσα από τις βροχοπτώσεις, με αποτέλεσμα να απαιτείται αυστηρός έλεγχος της ποιότητας και των φαινομένων υφαλμύρινσης στα χαμηλότερα στρώματα.
  • Λέρος: Καταγράφεται μια οριακή ισορροπία ανάμεσα στους ρυθμούς άντλησης και τη φυσική αναπλήρωση, με τις τιμές των παραμέτρων να διαμορφώνονται έντονα από τη γεωμορφολογία και τη γειτνίαση με τη θάλασσα.
  • Πάτμος: Η μικρή έκταση σε συνδυασμό με την κορύφωση της τουριστικής ζήτησης δημιουργεί συνθήκες στενότητας, καθιστώντας αναγκαία τη μέτρηση και τον ποσοτικό έλεγχο των αντλήσεων.
  • Μικρότερα νησιά (Σύμη, Κάσος, Νίσυρος, Τήλος, Χάλκη, Αγαθονήσι, Αρκοί, Ψέριμος): Οι διαθέσιμοι πόροι κινούνται σε οριακά επίπεδα. Η επίδραση του γεωλογικού υποβάθρου και των θαλάσσιων αερολυμάτων διαμορφώνει υψηλές τιμές σε χλωριόντα και ιόντα, ενισχύοντας τη φυσική ευαισθησία των υδροφόρων.

Επιτακτική ανάγκη για βιώσιμη διαχείριση

Τα επιστημονικά δεδομένα αποτελούν ουσιαστική προειδοποίηση αλλά και πολύτιμο εργαλείο χάραξης πολιτικής για τους αρμόδιους φορείς της Τοπικής Αυτοδιοίκησης και της Πολιτείας. Η θωράκιση των νησιωτικών υδροφορέων μέσω σύγχρονων υποδομών, έργων εμπλουτισμού, περιορισμού των απωλειών στα δίκτυα ύδρευσης και αυστηρής εποπτείας των γεωτρήσεων συνιστά στρατηγική προτεραιότητα για την επιβίωση και την ευημερία των τοπικών κοινωνιών.

ΚΟΙΝΟΠΟΙΗΣΗ